Bakenessertoren winnaar Lieven de Key Penning 2025

Publieksprijs voor Stedelijk Gymnasium

De jury van de Lieven de Key Penning 2025 maakte op dinsdagavond 18 november de winnaars bekend van de penning en de publieksprijs 2025. Het thema van dit jaar was ‘Monumentenzorg, Erfgoed & Hergebruik’.

Ontwerp Penning: Jennifer Hoes

Dennis van Veen (VAN VEEN, architectuur en erfgoed) kreeg voor de restauratie van de Bakenessertoren uit handen van juryvoorzitter Floor Roduner (wethouder RO) de Lieven de Key Penning uitgereikt. De publieksprijs met de daarbij behorende trofee ging naar het Stedelijk Gymnasium door BRIQUE architecten dat 798 stemmen kreeg van de maar liefst 3.503 uitgebrachte stemmen. De uitreikingen vonden plaats tijdens een bijzonder feestelijke avond in Het Schoter Scholengemeenschap. Voorafgaand aan de uitreikingen sprak Wilma Kempinga (Stichting Mevrouw Meijer) de traditionele Lieven de Key Lezing uit.

Fotograaf: Chris Hoefsmit

Bakenessertoren

De restauratie van de Bakenessertoren Van Veen architectuur en erfgoed is veel meer dan een opknapbeurt: het steen-, hout- en loodwerk zijn integraal aangepakt, samen met de verlichting en vernieuwing van de klok. Directe aanleiding waren lekkages in het loodwerk, dat tijdens een eerdere restauratie, begin jaren 70, was vervangen door gegoten lood; destijds zeer innovatief maar, zo bleek, niet duurzaam. Door scheuren in het loodwerk kon jarenlang water in het houtwerk sijpelen. Daarom is al het lood en het onderliggende rotte hout vervangen. VAN VEEN architectuur en erfgoed werkte daarbij nauw samen met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en een team van gespecialiseerde vakmensen. Het zorgvuldig gedetailleerde loodwerk – voorheen wit geschilderd – is nu bepalend voor het gevelbeeld van de toren. Ook de verlichting van de kroon is vernieuwd.

De jury vindt dit een indrukwekkende en zorgvuldige restauratie, zowel in het onderzoek als de uitvoering. Met een doorwrochte aanpak en veel aandacht voor materiaal, details, kleur en lichtgebruik is de toren in hernieuwde glorie hersteld. Gedurfd is de keus om het beeld van de witte ‘druipkaars’ niet een op een terug te brengen, maar het lood zichtbaar te laten. Het toont dat restauratieprojecten ook vragen om een visie op hedendaagse architectuur. Dit is vakmanschap van het allerhoogste niveau. Elke stap in het ontwerpproces is bewust genomen, waarbij veel tijd is geïnvesteerd in onderzoek en het betrekken van bewoners. Wat met dit project subliem is gedaan, wenst de jury elk bouwproject toe: inzet van alle kennis, expertise en ambacht die we in huis hebben.

Fotograaf: Henk Geist

Stedelijk Gymnasium

Het Stedelijk Gymnasium kampte met ruimtegebrek voor het groeiende leerlingenaantal en wilde tegelijk de twee monumentale gebouwdelen verduurzamen. Daarbij is een eerdere uitbreiding door BRIQUE architecten gesloopt om een forse nieuwe aanbouw te maken. Deze is uitgevoerd in hout, evenals de ingrepen in de bestaande gebouwen. Oud en nieuw zijn met elkaar verbonden via een nieuw trappenhuis, en alle ruimtes zijn voortaan rolstoeltoegankelijk door plaatsing van een extra lift. De klimaatinstallaties zijn vernieuwd en de gevels geïsoleerd. Ook het interieur is mee ontworpen.

Lieven de Key Penning

De Lieven de Key Penning is vernoemd naar de Vlaamse architect Lieven de Key (ca. 1560 – 1627), de beroemdste stadsbouwmeester van Haarlem. De penning wordt jaarlijks door de gemeente Haarlem uitgereikt aan een persoon of organisatie die in de afgelopen drie jaar het beste project heeft gerealiseerd op het gebied van ‘monumentenzorg & erfgoed’, ‘architectuur’ of ‘stedenbouw, openbare ruimte & groen’.